سفره ی هفت سین

عدد مقدس هفت که در سفره ی هفت سین از آن یاد می شود، از کجا و چگونه منشأ اعتقادی پیدا کرده است؟

در پاسخ بایست به این نکته اشاره کرد که: بسیاری از اعداد، نزد مردمان مقدس اند از جمله عدد هفت برما روشن است که از دیرباز در میان اقوام مختلف و در فرهنگ های گوناگون، مورد احترام می باشد. از جمله در ایران باستان و در میان قبایل بومی و مهاجر آریایی، بر این باور بودند که زمین از هفت سرزمین یا کشور تشکیل شده است و برای آسمان هم ، هفت طبقه قایل بودند. خلاصه این که عدد هفت در افسانه ها و قصه ها و فرهنگ عامه کارکرد بسیاری دارد و عددی بوده کامل و نجات بخش.

وسایلی که در سفره نوروزی می گذارند، هر کدام نماد و سمبلی است از اعتقادات و نشانه ها که برای برکت و شگون گرد همه آورده می شوند که در ادامه به آنها اشاره ای خواهیم داشت:

سفره: نشانه پاکی و سفیدبختی است و نماد گستردن جهان است.

آینه: نشانه جهان بی پایان و بارگاه ملکوتی خداوندگار است.

شمع: به نشانه خوشبختی و روشنایی زندگی است و شعله ی افروخته، نماد روشنایی و جاودانگی.

جام پر آب: نشانه تازگی و نماد باروری و وجود زن در خانواده است.

ماهی قرمز: نماد روزی حلال است.

تخم مرغ: نشانه ی نژاد آدمی است و تخم مرغ های رنگ کرده نشانه رنگارنگی  نژادهای گوناگون و تأکید بر این که بنی آدم اعضای یکدیگرند.

نان: منشأ تغذیه است، در سفره آرزوی برکت و روزی حلال است.

سیب: نشان برکت، نعمت و فراوانی است.

سبزی: سبزه و سنبل نشان شادی، سرسبزی و خوشبختی است.

سمنو: نماد فراوانی خوراک و غذاهای مقوی و پرنیرو است.

سیر: برای پاکیزگی محیط زیست  و زدودن چشم زخم است.

سرکه: برای پاکیزگی محیط و زدودن آلودگی هاست.

سماق: نشان برکت آشپزخانه و پخت و پز است.

سنجد: نماد عشق و مهر و محبت است.

سپند(اسفند): نشانه پیشگیری از چشم زخم است.

قران مجید: به نشانه استواری ایمان و زینت بخش سفره نوروزی مسلمانان است که بعد از تحویل سال همه آن را باز می کنند و چند آیه برای تبریک و تبرک می خوانند.

 

ولی برخی دیگر سفره ی هفت سینشان گونه ی دیگری است. از آن بوی زنده شدن طبیعت می آید؛ اما با زنده شدن های دیگر: زنده شدن اندیشه ها، راه و رسم ها، رفتارهای و فرهنگ ها.

سفره ی هفت سین آن ها «سفره ی هفت سلام» است . آن هم به این گونه که:

قدری گلاب و مشک و زعفران در هم می آمیزند و در ظرف چینی «هفت آیه سلام» را می نویسند:

«سلام قولا من ربّ الرحیم،

سلام علی نوح فی العالمین،

سلام علی ابراهیم،

سلام علی موسی و هارون،

سلام علی آل یس،

سلام علیکم طبتم فادخلوها خالدین

سلام هی حتی مطلع الفجر»

آنگاه قدری آب داخل آن ظرف می ریزند و هر یک، جرعه ای از آن می نوشند. با این یقین که تا یک سال از بیماری محفوظ خواهند ماند.

نسیم بهاری می وزد و سال دیگر بار نو می شود، برای تزیین سفره ی هفت سین شتاب می کنیم، می بینیم ذوق و سلیقه ی ما چه سفره ای می آراید، هفت سین یا «هفت سلام» و شاید هم هردو...

 

منابع و مآخذ:

قران مجید؛آیات به ترتیب:یس،58؛ صافات،79،109،120،130؛ زمر،73؛ قدر،5

1.ایمانی نامور،سیروس،نشریه زبان و ادبیات » فردوسی،اسفند 1381 - شماره 3،صفحات8 تا 12

2.جعفری نژاد،سید ابوالفضل،نشریهفرهنگ و هنر،چشم انداز ارتباطات فرهنگی،فروردین 1385 - شماره 22، صفحات 24 تا 31.

3.حسن زاده، سفره هفت سین، مجله فرهنگ کوثر، شماره 28، صفحه 48 و 49.

4.عامری،آزاده - بخشی زاده،فرشته،هفت سین: تاریخچه سفره نوروزی،نشریهفرهنگ و هنر » عروس هنر » اسفند 1380 - شماره 9،صفحات  46 تا 47.

5.عیسی پور،عزیز؛نوروز، پیدایش و اهمیت آن، نشریهزبان و ادبیات «چیستا» اسفند 1383 و فروردین 1384، شماره 216 و 217،صفحات437 تا 439.

 

/ 0 نظر / 12 بازدید